Wat de Borg-schaal is
Na een training weet een coach meestal wat er gepland was: 4 × 500 m op wedstrijdtempo, een lange rustige peddeltocht, techniekwerk. Wat hij of zij niet weet, is hoe zwaar het voor iedereen in de boot echt voelde. De Borg-schaal dicht dat gat. Elke peddelaar beantwoordt één vraag met één cijfer: hoe zwaar was vandaag, van 6 (helemaal geen inspanning) tot 20 (maximaal, meer was niet mogelijk)?
De schaal is ontwikkeld door de Zweedse psycholoog Gunnar Borg en wordt wereldwijd gebruikt in sportwetenschap, fysiotherapie en coaching. Hij meet de ervaren inspanning (RPE, Rating of Perceived Exertion): ademhaling, spieren, vermoeidheid, alles in één gevoel. Daardoor is hij eenvoudig genoeg om op de steiger in te vullen, en verrassend goed in het laten zien hoe een bemanning de training verwerkt.
| Score | Hoe het voelt |
|---|---|
| 6 | Geen inspanning |
| 7–8 | Extreem licht |
| 9–10 | Heel licht |
| 11–12 | Licht |
| 13–14 | Behoorlijk |
| 15–16 | Zwaar |
| 17–18 | Heel zwaar |
| 19 | Extreem zwaar |
| 20 | Maximaal |
Aanzetten
Borg-scores staan uit totdat je vereniging ze aanzet, en daarna worden ze per training gevraagd, zodat jij bepaalt welke trainingen een score waard zijn.
- Voor de vereniging: de eigenaar opent het verenigingsmenu ••• → Vereniging bewerken en zet Borg-schaal aanzetten aan.
- Voor een training: zet bij het maken van een terugkerende training Borg-RPE-score vragen aan in de stap Evenement herhalen. Open een bestaande training, bewerk hem en zet de score daar aan.
Een training beoordelen
Zodra de training voorbij is, verschijnt er in de trainingsdetails een kaart Ervaren inspanning (borg-schaal). Schuif naar het cijfer dat bij de training past, controleer de beschrijving ernaast en tik op Beoordeling indienen. De kaart toont daarna Jouw score.
Ongeveer tweeënhalf uur na het begin van de training krijgt iedereen die Aanwezig heeft geantwoord een herinnering om te scoren. Die herinnering kun je uitzetten onder Instellingen → Soorten meldingen → Trainingsfeedback (zie Instellingen).
Een paar tips voor eerlijke scores:
- Beoordeel de hele training, niet alleen het laatste stuk of de warming-up.
- Beoordeel hoe het voelde, niet hoe het had moeten voelen. Een "licht" plan dat zwaar voelde is precies wat je coach wil weten.
- Beoordeel zelfstandig. Als je eerst in de boot cijfers vergelijkt, schuift iedereen richting hetzelfde antwoord.
Wat coaches zien
Eigenaren, beheerders en trainers zien bij dezelfde training een Borg-RPE-overzicht: de Gemiddelde RPE van de bemanning, hoeveel peddelaars hebben gescoord en de score van elke peddelaar. Peddelaars zien altijd alleen hun eigen cijfer.
Gebruiken om training te plannen
Eén score zegt weinig. De waarde zit in het vergelijken, en daar wordt de schaal een planningsinstrument:
- Gepland vs gevoeld. Bepaal vóór de training hoe hij moet voelen: een rustige duurtraining misschien rond 11–13, stukken op wedstrijdtempo rond 15–17. Als het gemiddelde van de bemanning ver boven het plan uitkomt, was de training zwaarder dan bedoeld, en de volgende moet waarschijnlijk lichter zijn, niet zwaarder.
- Zware dagen zwaar, rustige dagen rustig. Een veelvoorkomende valkuil: de rustige trainingen kruipen op naar "behoorlijk" en de zware worden nooit echt zwaar. Als je herstelsessies steeds op 14 uitkomen, heeft de bemanning geen frisse benen meer voor de dagen die tellen.
- De uitzondering signaleren. Als de meeste mensen in de boot een training een 13 geven en één peddelaar een 18, is een kort gesprek de moeite waard: misschien ziekte, slecht slapen, een drukke werkweek of het begin van overbelasting. Het overzicht maakt dat zichtbaar zonder dat iemand het voor de bemanning hoeft te zeggen.
- Dezelfde training, weken uit elkaar. Herhaal om de paar weken een testtraining, bijvoorbeeld dezelfde intervalserie. Als de tijden gelijk blijven of beter worden terwijl de score daalt, wordt de bemanning fitter.
- Voor een wedstrijd. In de laatste dagen voor de race horen de scores te dalen tijdens het afbouwen. Gebeurt dat niet, dan neemt de bemanning mogelijk vermoeidheid mee naar de wedstrijddag.
- Combineren met de data. Scores passen perfect naast de cijfers van een opgenomen training: als snelheid en slagfrequentie hetzelfde lijken maar de score springt, is er iets veranderd in de boot.
Scores werken het best als iedereen ze regelmatig invult, dus houd het licht: één cijfer, tien seconden, telkens als het aanstaat.